29 Kasım 2007 Perşembe

Ahmed Şah Mesud CİA’in de desteğini alarak, Usame Bin Ladin’e füze saldırısı yapması için bir birliğini onun bulunduğu bölgeye gönderir. Fakat daha sonrasında Washington hukukçuları böyle bir saldırının Amerika’yı haksız durumda göstereceğini söyleyerek CİA görevlilerinden operasyonun durdurulmasını isterler. CİA yetkilileri hemen telsizle Ahmed Şah Mesud’a ulaşırlar ve operasyonun iptal edildiğini, operasyonu yapacak timin derhal geri çekilmesi gerektiğini söylerler. Şah Mesud’un cevabı çok güzeldir. “Bu seksenikinci hava indirme birliğinin bir operasyonu değil, bir katır operasyonu, adamlar füzeleri katırlara yüklediler ve yola çıktılar, füzeleri kullanıp geri dönene kadar onlara ulaşmam imkansız.”

"Hayalet Savaşları"ndan
Üsküdar motor iskelesinin kenarında denizde şehrimizin pisliği birikir. Çöpün neyse sen de osun derler ya, bunu şehir için de söyleyebiliriz aslında.

Suyun üstünde inatla durmaya çalışan petrollere, ziftlere bulanmış, inmiş ufacık olmuş kırmızı bir top... Birisi onun Tuna nehri kenarından başlayıp Boğaz’ın derinliklerinde son bulan hikayesini yazsa yeni bir Sadık Hidayet olur.

Suda kalmış cesetler gibi şişip formlarını kaybetseler de belki sırf bir ulusal alışkanlıktan ne olduklarını şak diye anlayıverdiğim ekmek somunları, çöpte bir şekilde görülmeleri ihtimali göze alınamadığı için klozetten atılarak -sözde- yokedilen ama aslında kişinin özeli olmaktan çıkıp şehrin özeli haline gelen prezervatifler…

Bu manyak şehrin, bu manyak ülkenin insanları gibi… Bütün o suratsız, ser verip sır vermeyen hallerine karşın doğru yerinden tuttuğunda çorap gibi sökülüveren, düşüncelerini, dertlerini, aşklarını, amaçlarını dökülüveren bu manyak şehrin, bu manyak ülkenin insanları gibi kendilerine dikkatle bakan bir çift göze bütün sırlarını dökülüveren çöpler.

Ne kadar sahte, ne kadar plastik olmaya çalışsalar da hala yüreklerinin bir köşesinde sıcaklığı koruyan kimi cahil, kimi okumuş, milyonlarca insanın birbirine karışan, hemhal olan çöpleri.

Bu şehri seviyorum, çoğu zaman başımı ağrıtsa da bu şehri seviyorum.

24 Kasım 2007 Cumartesi

Süt

Bu yazıyı bundan iki sene önce yazmıştım. Baktım ki düşüncelerimde çok bir değişiklik olmamış o günden bugüne o yüzden gün yüzüne çıkarmaya karar verdim. Bu da böyle oldu efenim. Şöyle diyorum bu yazıda:

Bir yandan özel kimyasallarla lezzetlendirilmiş tek tip, tek lezzet yemekler yiyoruz, sütler içiyoruz, bir yandan sigara tüketiyoruz fosur fosur. Bir yandan da yaptığımızın yanlış olduğunu, sağlıksız olduğunu söyleyerek vicdanlarımızla özsaygımızla oynuyorlar. Kapitalizmin bokunun bu kadar çıkacağını herhalde Marx bile tahmin edemezdi. Temelinde ne var? Bir ağacın bütün meyveleri aynı tadda, aynı büyüklükte olmaz, bir bahçenin bütün ağaçları aynı lezzette meyve vermez. Hayatta önüne ne çıkarsa onu yersin, onu yaşarsın, ama tükettiklerimizin tek tipleştirilmesi bizi de tek tipleşmeye itiyor. Ben her gün ayrı ineklerin sütünü içip bir süre sonra hangi sütün hangi inekten geldiğini anlamak istiyorum mesela. Ama hergün yüzlerce ayrı inekten toplanıp biraraya getirilen ayrıca pastorize edilerek tadı iyice ortalama hale getirilen bir de üstüne üstlük birbirinin tıpatıp aynı paketlere konularak haplaştırılan sütleri içmek zorunda kalıyorum. Haplar insan organizmasında genelleştirilebilen tepkilere sebep olur. Yan etkileri/advers etkileri vardır ama onlar ayrıntıdır, iyileştirici yanlarını kabul ettiğimiz için onlara ses çıkarmayız, kabul ederiz. Peki ya tükettiklerimiz? Yediğimiz, içtiğimiz, giydiğimiz, kullandığımız her şey bizi bir tek tipleştirmeye götürür. Marka anlayışının temelinde bu yatar. Ama ben sadece bir organizma değilim ki! Ruhum, insan olarak farkında olduğum varoluşum, bilincim, ne derseniz deyin, içimdeki o şey çok diplerden sürekli bağırıyor. Yapma! Bu sesi duymakta çoğunlukla zorlanıyorum ama bir yandan da öyle güçlü ve sürekli ki yapmak zorunda kaldığım şeyleri (yapmak zorunda kalıyorum evet, çünkü seçeneksizim) yaparken beni engelliyor. Sırf bu yüzden tadını alamıyorum hiçbir şeyin. Televizyonlarda açıktan alınan malların ne kadar sağlıksız koşullarda üretildiği söyleniyor habire, neden çünkü paketlenmiş ürün alırsam teknolojik üretime geçmiş kapitalizme kar sağlayacağım. Pazarlık hakkım olmayacak. Peynir üreten bir mandıraya gidip peynir aldığımda fiyatı, miktarı, tadı konusunda pazarlık yapabilme hakkına sahibimdir. Bunu her yere genelleyebilirsin. Terziye gidersem de aynı şey. Ama beni paketlenmiş tadı da fiyatı gibi sabitlenmiş peyniri yedirmeye, herkesin giydiği kıyafeti giymeye zorla ikna ederseniz pazarlık hakkımı tamamen elimden almış olursunuz. Pazarlık aslında insani bir ilişki biçimidir. İnsani ilişkilerimi de elimden alıyorsunuz benim. Süpermarkette peynir aldığın reyonla fenerbahçe-galatasaray rekabetini konuşamazsın, kasiyerle hiç konuşamazsın çünkü sırada bekleyenler şarlar. Çünkü herkesin işi gücü vardır kardeşim, akşamın körü olmuştur, daha alışverişini bitirip berbat bir trafiğin içine girip evine ulaşacak ve akşam yemeğini yiyip televizyon seyrederken ailenin diğer bireyleriyle tek tük geyikler yaptıktan sonra da ertesi gün dinç kalkabilmek için uyuyacaktır. Çünkü sabah erken kalkıp tek tip giysilerini giyip işine gidecektir... çünkü hiç düşünmeden kabul ettiği bir düzenin parçasıdır. Bu düzen ona çoğunluktan olma rahatlığını veriyor çünkü. Ama girme o sıraya, gitme o eve, seyretme o televizyonu. Dağlara vur kendini, otun, börtünün böceğin, yağmurun, karın, akan suyun, ağaçların hışırtısının farkına var, meczup ol! Ne duruyorsun be at kendini denize, geride bekleyenin varmış aldırma, görmüyor musun her yerde hürriyet! Götün yiyor mu? Hayır yemiyor.

Bu kadar tek tipleşme çok güvenli bir alan aslında. Hayatını senin için düşünen hazırlayan birileri var, onların sana yarattığı müthiş güvenli alanda yaşamanın rahatlığıyla gevşeyiveriyorsun. Sana hayatın acımasız olduğunu, her an başına bir şeyler gelebileceğini, sevdiklerinin başına bir şey gelebileceğini, sen de dahil herşeyin geçici olduğunu, hayatta acıların da olduğunu, kısacası doğal olan kötüyü unutturuyorlar. Gerçek kötüyü. Sen kendi küçük güvenli dünyanda tetrapak kutusunun içindeki dayanıklı süt gibi yaşıyorsun. Bu arada haber bültenleriyle, filmlerle, sağlık anomalisiyle sana yapay öcüler yaratıyorlar, korkuyorsun, ama onlar sırtını pışpışlayıp, bizim söylediklerimizi yaparsan, bizim ürettiklerimizi tüketirsen sana hiçbir şey olmayacak diyorlar, rahatlıyorsun, air bagli, çelik barlı arabana binince hiçbir şey olmayacak sanıyorsun ama oluyor işte. Ölümsüzlük illüzyonuna kapılıyorsun çünkü sen düşünmedin, sen öngörmedin, ya da yaşayabileceğin gerçek kötüyü hayal ederek, rüyanda/kabusunda görererek ona kendini hazırlamadın. Ama birden oluveriyor işte. Tetrapak kutu yere düşüyor ve patlayıveriyor bir anda ve tamamen çaresiz, savunmasız bir halde dışarıya, gerçek dünyaya dökülüveriyorsun. Gerçek dünyada acı vardır, ölüm vardır (elinden geldiğince sterilleştirmeye çalıştığın hayatındaki en büyük korkun olan) pislik vardır, gerçek ve yırtıcı korkular vardır gerçek dünyada. Ama aynı zamanda gerçek iyi de oradadır. Sütün tadını alabileceğin gibi iyiliğin tadını da alabilirsin. Aldığın nefesin kıymetini bilirsin, gerçekliğinin farkına varırsın. Gerçek dünya bütün iyi ve kötü yanlarıyla müthiş lezzetli bir şeydir çünkü gerçektir. Eskiler hep derler ya, “…’nın eski tadı kalmadı, nerde o eski ….’lar” Dünya öyle yalan bir yere doğru gidiyor ki ben de çocuklarıma bugün tadına varabildiğim tek tük şeyleri anlatırken böyle diyeceğim. Tadını alabileceğim bir dünya istiyorum ben, hırpalanıp sarsılacağım ama gerçekten varolduğumu hissetiğim bir dünya istiyorum ben. Dünyanın gerçekliğin farkına varmak için savaşlara ihtiyacı var artık. Sadece savaşlar bizi kurulmuş olan dünyadan ayırıp gerçek dünyayla toplu halde karşı karşıya getiriyor çünkü. Ve yakında bir büyük savaş daha göreceğiz çünkü insan denen canlının bünyesi bu kadar büyük bir yalanı bu kadar uzun süre kaldıramaz. Savaş gerçekliğe döndüğümüz alandır. Hayatın ne kadar kırılgan olduğunu bize hatırlatan en büyük sirk savaştır. (Bir yerde Niççe’nin de 19 yy’ın sonlarında buna benzer şeyler söylediğini okudum bu yazıyı yazdıktan iki yıl sonra. Bilenler biliyordur diye söylüyorum.)

Peki dibine kadar illüzyona batmış bir dünyada sinema yapmaya çalışmanın ne anlamı var? İşleyişi terse döndürmek bence. Yani hipnotizmayı bozmak ve insanı gerçek dünyayla karşı karşıya getirmek. Hayatın ta kendisiyle karşı karşıya bırakmak. Ben galiba bu yüzden sinema yapmak istiyorum. Tokat atmak için. Titre ve kendine gel! Müthiş organize, karmaşık ve büyük bir yalanın içinde yaşıyorsun!

* kapitalizm ve korku ilişkisi üzerine düşünüyorum, yeni bir yazı için, siz de düşününüz.

20 Kasım 2007 Salı

Erkeg olmak

Yüzkitabı internet sitesinde bir arkadaşım kendin is'ine aynen şunları yazmış "X is trying not to be careless. Women and children can be careless. But not men...".
Bu arkadaşım erkek bir arkadaşım (ben de yazarım ve de Türkçe biliyorum di mi? cümleye bak!) ya da başka bir şekilde söyleyeyim o bir pipili. Pipili olmayanlar ömürleri boyunca pipisiz olanların tacizine uğramışlardır. Pipisiz olanlar hep pipili olmanın hayatı ne kadar kolaylaştırdığını söyleyerek pipili olanları bir suçluluk duygusuna itmişlerdir.
Kadınlara göre dünyanın en zor işi kadın olmaktır. Erkek olmak ise ister erkek egemen olsun ister eşitlikçi olsun bütün toplumlarda hayata bir sıfır önde başlıyor olmak için yeter sebeptir. Bu söylemin altında hep bir kıskançlık, hep bir "biz neler çekiyoruz sizin haberiniz yok"çuluk vardır. (Böyle bir 'çuluk Türkçe'de mevcut değildi ben uydurdum oldu). Kabul ediyorum, kadın olmanın çok kendine has zorlukları var , ama yeter artık be kardeşim!
Bugün dünya nüfusunun aşağı yukarı onda biri, pipilerini kaplayan deriden mahrum yaşamakta. Dişi kişilerle bir sidik yarışına girip "biz sünnet oluyoz, biz askere gidiyoz/ne var biz de dooruyoz!" ucuzluğunda bir mantık yürütmeye gitmek değil niyetim. Ama bir şeyi gözardı etmeyin lütfen. Sünnet sadece dini bir ritüel değildir. Erkekliğe adım atma törenidir aynı zamanda. Erkek acıya dayanıklı olması gerekendir. Vücudundan bir parçayı kesip atmalarına izin vererek erkek olduğunu, onlardan biri olduğunu göstermek zorundadır kurban. "Benim dalımın kabuğunu niye soyuyorsunuz ulan!" diyemez. Erkek, hayatının ilerleyen dönemlerinde bir çok kereler girmek zorunda kalacağı bir dayanıklılık testinden geçer bu törende.
Şimdi dönelim X kardeşimin cümlesine. Careless kelimesinin Türkçe karşılığına bakıyorum. Karşıma çıkan kelimeler: dikkatsiz, bilgisiz, kayıtsız, aldırışsız, savruk, ölçüsüz, ihmalkar... Bir erkek, çocukluğundan itibaren bunların hiçbiri olmamak için eğitilir. Hata yapmamak, uyum sağlamak, sorumlu olmak, dikkatli olmak, koruyucu ve kollayıcı olmak, mücadeleci olmak, güçlü olmak, dayanıklı olmak, zayıflık göstermemek... Erkeğe eklenebilecek daha bir çok koşul şart eki sayabilirim. Erkekler bu şartlara her gün, hayatın her alanında uymak zorundadır ve bu inanın çok kolay değil.
Fantastik hikayelerde kadın kahramanlar bir sabah uyanırlar, erkek olduklarını görürler ve oooh, hayat güllük gülistanlık olur. O öyle olmaz canım işte. Erkek olmanın ağırlığı tahmin ettiğinizden çok daha yorucu, gerici ve yıpratıcı bir ağırlıktır sayın dişi kişiler. Herkes sana bakarken parmaklarının arasındaki bayat kek dilimini döküp saçmadan yemeye benzer. Kek yapmaya değil.
Evli ve çocuklu bu güzel kardeşimin yazının en başında tırnakladığım cümlesi sadece bir tespit değil aynı zamanda bir isyan çığlığı. "Höeeeehhh! Yeter lan! Biraz alan açın nefes alamıyorum laaaan!"
Evli-çocuklu olsun ya da olmasın bütün erkekler hayatlarında bir çok kere bu cümleyi böğürerek söylemek için dayanılmaz bir istek duyarlar içlerinden. Ama söylemezler. Onun yerine "yemek hazır mı hayatım?" derler. Bu efendiliklerindendir unutmayınız.
Kocanız, sevgiliniz, abiniz, babanız ya da kardeşiniz kim olursa olsun, hayatınızdaki erkeklere bir de bu gözle bakınız, onları seviniz, anlayınız. Başka sebeplerle de olsa bu cinsel kimliği taşımak bizim için de en az sizinki kadar zor, inanınız.

14 Kasım 2007 Çarşamba

Evropa Yollarında 4000 Kilometre- 2.Kısım

İpsala gümrüğü bir uzun kapı. İçinde var evlisi sapı... kim kurmuş böylesi dandik bir yapı.

Sevdiğim bu gümrük bizi çıkarmayacak. Yaban ellere bizi bırakmayacak.
Hayatımda ilk defa bir gümrük kapısı görüyordum. Türkiye’de her zaman hayal ettiğinizle gerçekte karşılaştığınızın arasında babalar gibi farklar olur. Adliye Sarayı! Breh breh breh! İçinde cariyeler olmadığını bilirsiniz ama en azından gözünüzün önünde “vay babam vay vay vay” dedirtecek bir bina belirir. İş hanı kıvamında bir yer değil. Mahkeme Salonu! Ulan bizim salon bile daha büyük!

İşte gümrük kapısı da öyle bir şey. Ana girişte bir otomatik kol var… yanında da gişe… içinde bir memur… memurda bir surat… Nazım Hikmet şiiri gibi oldu. Denizin üstünde ala bulut… yüzünde gümüş gemi… içinde sarı balık… dibinde mavi yosun… kıyıda bir çıplak adam… durmuş düşünür…

Neyse dönelim memura. Memur, evde mesaiye gelirken bir yerlerde suratını düşürmüş. O derece suratsız. Çocuklarına acıyorsun adamın. Ama sana kim acıyacak? Memur acımayacak elbette. O haziran sıcağında o kutu kadar yerde oturmaktan zaten acımasız hale gelmiş. Yıllardır senin gibiler gelir gider, o ordan hiç kalkmaz. Sen acemi olabilirsin ama o kaşar. Pencereyi açtım. “Merhaba, biz dışarı çıkacaktık da” gibisinden süper saçma bir cümleyle açılış yaptım. Ama o açılışların adamı değil. Açılışlarla işi biteli çok olmuş onun. Ön sevişme sevmez, direk dalar. “Ehliyet, ruhsat, triptik!” dedi. Ne bekliyordun ki? “İpsala sınır kapımıza hoş geldiniz, sizi bu sınırlar dahiline alabilmemiz için önce ehliyetinizi, sonra ruhsatınızı, sonra da triptikinizi vermeniz gerekmektedir” Nah! İşin kötüsü sana kendini duyurmak gibi bir derdi yok adamın. Sadece bir kolun girebileceği kadar aralanmış pencereden “Ehlytrhsttrptk” gibi sesli harfi olmayan bir cümle kuruyor. Sen o cümleyi kulağından alıp, Türk bürokrasisinin bunca yıldır sana verdiği “memurla nasıl konuşulur, memur ne derken ne demek ister” eğitimiyle, bulunduğun devlet dairesinin göreviyle, “Ulan ne iştemiş olabilir bu herif?” cümlesiyle harmanlayıp sonuca ulaşıyorsun…

Ama onlar bunu neden yapıyorlar! Sen niye çıkmak istiyorsun kardeşim bu aziz vatan torpağının sınırları dışına! Bok mu var dışarıda! Böyle bir kendini bilmezlik, bir çıtkırıldımlık, bir burcuvalık. Yok dünyayı görmek istiyormuş, yok ülkeye dışardan bakmak istiyormuş! Neden? Türkün Türk’ten başka dostu yoktur. Bundan başka Türkiye yoktur! Bunu sana ilkokulda öğretmediler mi? Türkiye ayrı bir gezegendir dünyanın gerisi ayrı bir gezegendir. Ararsın oğlum dışarıda bak şimdiden söylüyorum! Olsun ben gene gidecem diyorsan buyur çık git, dolaşır dolaşır dönersin kürkçü dükkanına. Ha bak o zaman da ben seni geri alır mıyım… işte ondan çok emin değilim anam…

Son kez soruyorum hala çıkmak konusunda kararlı mısın? Evet mi! Yürü git şerefsiz seni!

5 Kasım 2007 Pazartesi

gregor samsa grip olunca

Gregor Samsa o akşam eve geldiğinde evin her zamankinden soğuk olduğunu hissetti. İlk aklına gelen şey o yokken evde bir hayalet gezinmiş olabileceğiydi. İkinci ihtimal de kedisinin o yokken pencereyi açıp dışarı çıkması ve gayri medeni her hayvan gibi çıkarken pencereyi kapatmamasıydı. Birinci ihtimali hemen eledi. Kendisi bile zor yaşıyordu bu evde. Değil hayalet it bağlasan durmazdı. Vücut geliştirmek için aldığı dangılları, akşam yemeğini televizyonun karşısında yemek için aldığı tepsinin altına koyuyor, böylece köyünden bir sini havası yakalamış oluyordu. Bir yandan yemeğini yiyip bir yandan televizyon seyrederken kirlenmesin diye tepsinin üstüne serdiği gazetelerdeki haberleri de okuyarak zamanını aynı anda üç işe harcayabiliyor, ama iş evi temizlemeye geldiğinde şöyle bir etrafa bakıyor, hayalinde bir tam tur temizledikten sonra yoruluyor, daha elini süpürgeye atmadan vazgeçiyordu. Bu altı aydır, yani Samsa bir sabah kalkıp insan olduğunu gördüğünden beri böyleydi. Böcek olduğu zamanlardan kalma bir alışkanlıkla tozu seviyor, kirin içinde kendisini daha güvende hissediyordu. Öte yandan bu durum evi hayaletlere kapalı hale getiriyordu. Demek ki birinci ihtimal devre dışıydı.
İkinci ihtimali de beklenmedik bir hızla elemişti Gregor Samsa. Pencereyi açık bırakan kedi olamazdı. Çünkü Gregor Samsa’nın kedisi yoktu. Daha doğrusu henüz yoktu. Hep bir sonraki haftaya bıraktığı kararlardan birisi de kedi almaktı. Bir gün mutlaka bir kedisi olacak, o da olmazsa kendisi bir kediye dönüşecekti. Pencereyi açarak dışarı çıkan sonra da kapatmayı unutan gayri medeni bir kedisi olmadığı için evin bu kadar soğuk olmasının başka bir sebebi olmalıydı.
Evin soğumasına sebep olan şey kışın gelmesi olabilir miydi acaba? Aylardan Kasım, hava sıcaklığının mevsim normallerinin altında seyrediyor olması evin soğumasında bir etken olabilir miydi? Evet olabilirdi. Gregor Samsa kendini tutamadı, kaşlarını çatarak baktı eve. Ev, hiç olmazsa biraz direnebilirdi, hemen teslim etmeyebilirdi kendini kışa. Ama hayır, diğer bütün evler gibi zora gelemeyen bir evdi Samsa’nın evi de. Duyup alınacağına aldırmadan yüksek sesle eve söylenerek kombinin yanına geldi. Aslında kombiyi yakmayarak evin üşümesini sağlayabilirdi. En azından böyle cezalandırabilirdi onu. Ama bu Gregor Samsa’nın da üşümesine sebep olacaktı. Öte yandan daha aylardan Kasımdı. Kombiyi bu kadar erken yakmaya başlarsa doğalgaz faturası götüne girebilirdi. Hem bir taşla iki kuş vuracaktı. Hem evi cezalandıracak, hem de kol gibi gelecek bir faturadan kurtulmuş olacaktı. Kombiyi yakmamaya karar verdi. Kendisinden memnundu Gregor Samsa, bir taşla birden fazla kuş vurmayı her zaman severdi.
Gecenin ilerleyen saatlerinde ev iyice soğumuştu. Samsa bir yandan eve gerekli cezayı vermiş olduğunu bilmenin keyfiyle gülümsüyor, bir yandan da artan soğuk yüzünden titriyordu. Yorganı çıkardı çekyatın altından, biraz sonra onun altına girecek ve… Durdu… Yorgan için erken değil miydi daha? Hem şimdiden kullanmaya başlarsa daha Mart gelmeden yorgan kirlenecek bir posta da onu yıkatmak zorunda kalacaktı. Üst üste iki battaniye yeter de artardı bile. Yorganı özenle katlayarak yeniden çekyatın altına koydu Samsa, çift battaniyeyle kıçını başını iyice örttü, evin duvarlarının buz gibi olmasına aldırmadan uykuya daldı.
Ertesi sabah uyandığında iki battaniye de yere düşmüştü. Samsa cenin pozisyonunda kıvrılmış, ellerini bacakarasına sıkıştırmış, titriyordu. Daha yataktan kalkarken şifayı kaptığını anladı. İnsan olduğu yetmiyormuş gibi bir de grip olmuştu. Keyifsiz bir kahvaltıdan sonra dışarı attı kendini. Grip aşısı olacaktı. Grip aşısı birebir gelecekti gribine. Gregor Samsa gripken aşı olmaması gerektiğini bilmiyordu.
Akşama doğru eve geldiğinde çok sevindi. Ev sıcaktı. Üstelik kombiyi yakmamıştı bile. Samsa eve verdiği cezanın işe yaradığını düşündü. Bu sefer ev kendisini teslim etmemiş, sıcak kalmak için var gücüyle savaşmış üstelik başarmıştı da. Samsa üstündeki kazağı attı, tişörtle dolaşmaya başladı evin içinde. Biraz başı dönüyordu ama evin sıcaklığı her şeyi unutturuyordu ona. Ateşinin 39’a fırladığının farkında değildi.
Gecenin ilerleyen saatlerinde eşofman da fazla gelmeye başladı Gregor Samsa’ya, şortunu çekti, evinin duvarlarını okşayarak onunla gurur duyduğunu söyledi. İsteyince başarılabiliyordu demek ki. Öte yandan okşadığı duvardan dışarı fırlayıp pencereye doğru dört nala yol alan siyah, doru atlar koşulmuş at arabasına uzun bir süre anlam veremedi. Evin ortasından yol geçiyordu demek ki. Üstelik sadece o da değildi arabayı gören. Defalarca tutup atmasına rağmen her seferinde bacağında belirip durmadan vraklayan kurbağa da at arabasını görünce birden kaçmıştı. Bu sırada ateşi 42’ye yükselmişti ve halüsinasyon görmeye başlamıştı bile.
Sonunda üstündeki her şeyi çıkarıp kendisini sokağa attığında bir şeylerin ters gittiğini anlamıştı Gregor Samsa. Ama artık ne beyni ne de vücudu onu dinlemiyordu. Rıhtım caddesinin ıslak kaldırımlarında çırılçıplak dansederken bir yandan da var gücüyle şarkı söylüyordu. “Ben bir küçük cezveyim… Köşe bucak gezmeyiiiim!”

Sayıklamalar 2

Kimim ben? Nedir beni diğerlerinden ayıran?
Hayata bir beyin fırtınası olarak bakmak ne kadar gerekli? Bizi niye okutuyorlar bu kadar. Büyük adam olmamız için mi? İyi de tarihin gösterdiği en büyük gerçek şu değil midir? Büyük adamlar acı çeker. Ya da zaten başlangıçtan itibaren çektiği acıdır büyük adamı büyük yapan.
Bizi temelde nihilist yapan şey fiziksel aktiviteden koparılmış olmamız mıdır? Spor salonlarında dıngıldamaktan bahsetmiyorum. (Koşu bandının üstüne çık, bitmeyen bir yolu yürü durmadan, kısır döngü bandında durmadan yürü. Sonra da hayatım niye bu kadar anlamsız diye sor kendi kendine) Ben üretime dayalı fiziksel aktiviteden bahsediyorum. Odun kırmaktan, çapa yapmaktan, dal budamaktan, tavuk kesmekten. Bir şeyi büyütmek, yetiştirmek ya da yoketmek için yapılan, (fit kalmak, zayıflamak, erken yaşta ölmemek gibi insanın kendi gelişiminden başka bir şeyi amaçlayan bir nedene dayalı) fiziksel aktiviteden mahrum kalmak mıdır büyük adam olmanın ödülü. Bu ceza değil mi?
Büyük adam düşünür, her büyük adam yaratıcı düşünemeyebilir. Ama en azından kendisine öğretilen düşünme yollarını takip eder. Mantık yürütür büyük adam, önsezer, fırsatları değerlendirir. Soyutlar. Soyutlama sadece yaptığı işle ilgili değildir. Hayatının her alanına yayılır.
Büyük adam komşusunun on yedi yaşındaki kızını sikmeyi hayal eder. Mastürbasyon da bir çeşit soyutlamadır. Küçük adam komşusunun on yedi yaşındaki kızını kıstırdığı yerde siker. Büyük adam bu edepsiz hayali gerçekleştirmenin sonuçlarını da düşünür. O sonuçların yaratacağı etkiden korkar. Soyutlaya soyutlaya yarattığı (aslında gerçek olduğuna dair ciddi şüphe duyduğu) hayatını mahvetmekten korkar. Küçük adam içgüdülerine uyar, düşünmez, önsezmez, varsaymaz, tek başına yakaladığı gün yapışır komşu kızının apış arasına. Sonunda ölüm bile olabilir ama o kadar uzun boylu düşünmek küçük adamın işi değildir.
Büyük adam sadece kendisinin değil, içinde yaşadığı toplumun, hatta dünyanın gidişine yön verecek bir katkıda bulunabileceğini düşünerek yaşar bütün hayatını. Bu erdem oluşturur büyük adamın DNA’sını. Halbuki düşünceden eyleme geçmek zordur. Küçük adam düşünmez, yapar. Yaptığıyla değiştirir zaten çoktan değişmeye hazır olanı. Devrimleri büyük adamlar kurar. Küçük adamlar yapar. Büyük adamlar her on yılda bir devrim hayalleri kurar ama küçük adamlar olmadan devrim olmaz.

Şimdi burda can sıkıcı soru şu: Büyük adam mı yaşıyor, küçük adam mı?

3 Kasım 2007 Cumartesi

Sayıklamalar 1

En son ne zaman elbise diktin? En son ne zaman soğuktan korunmak için, çıplaklığını örtmek için ya da sadece güzel görünmek için kendine bir elbise diktin? Hiç dikmedin ki… O yüzden bu soruyu başka şekilde sormak lazım.

Hiç kendine bir elbise diktin mi?

Hiç avlandın mı?

Hiç yemek için bir sebze yetiştirdin mi?

Bir gün dene.

Kazak örmeyi dene, ya da kendine bir elbise dikmeyi… Ne kadar zor, kafa karıştırıcı, emek isteyen bir iş olduğunu anla, eline batan iğnenin acısını duy. Parmaklarına nasıl kramp girdiğini gör. Saatlerin nasıl arka arkaya geçtiğini anla.

Balık avlamayı dene. Ya da keklik… Beyni seninkinden çok daha küçük olan, beyni seninkinden çok daha az çalışan bir hayvanı alt etmeye çalış. O yaşamını sürdürmek için sürekli tetiktedir. Sen sabretmek zorundasın. Iskalayacaksın, bir daha deneyeceksin, bir daha, bir daha, beklediğin kadar kolay olmadığını göreceksin. Belki daha önce hiç kimsenin yanından bile geçmediği bir kayanın üstünde uzanacaksın. Bekleyeceksin, avlayacağın gibi tetikte duracaksın. Yorulacaksın. Ne kadar zor olduğunu göreceksin. Ne kadar emek istediğini.

Bir domates yetiştirmeyi dene. Önce tohum bulacaksın. Sonra onu toprağa gömeceksin. Bekleyeceksin, sulacaksın, bekleyeceksin, siyah tohum tohum olmaktan çıkacak, tohum kendini aşacak, filiz olacak, yeşil filiz olacak, filiz kendini aşacak, fide olacak, sulayacaksın, bekleyeceksin. Az gelişebilir, güneşten yanabilir, senin kontrolünde değil her şey. Kontrolünde olmayan bir canlının gelişmesine yardım edebiliyorsun sadece. Ama o bir şekilde seni kontrol ediyor. Hayatını devam ettirmen için bir çok şeye olduğu gibi ona da ihtiyacın var. O fide büyüyecek, kendi türünü çoğaltmak için bir domates çıkaracak kendi içinden. Sen onu yiyeceksin… yaşamak için. Kırmızı bir domates. Başka bir kırmızı domatesten çıkmış olan siyah bir tohumdan çıkan yeşil bir fideden çıkan kırmızı bir domates. Döngüyü anla. Hayatı anla. Hayatın ne kadar emek istediğini anla.

Şimdi etrafına bak.

1 Kasım 2007 Perşembe

2 Kasım Cuma

Dün gece sekiz buçukta eve gelip direk horlamaya başladım. İki buçuk gibi kalktım ve o saatten beri ayaktayım. Evdekileri uyandırmamak için yoğun bir çaba. Ama sakarlık baki tabi. Evin hiç beklemediğim köşelerinden ya da hiç ummadığım eşyalardan fena sesler çıkarabiliyorum. Mendilin karton kutusu ne kadar ses çıkarabilir ki demeyin çıkarabiliyor.
Tamburada dinliyorum. Tamburada dinleyiniz. Fantastik, gerçekten de fantastik bir albüm olmuş, özellikle de bin yıldan daha uzun bir süreden aynı yerde duran bir şehirde, hayaletlerin henüz insanlardan korkup kaçmadığı bir saatteyseniz. Antik şehirleri unutmayınız. Onlar yokoldular. İstanbul'la yaşıt olup da yokolan şehirleri unutmayınız. İstanbul'u seviniz. Makamikrion'u sevmeyiniz. Çünkü öyle bir şehir yok, belki ben şu an itibariyle uydurdum, belki bir zamanlar vardı bilemeyiz, ama artık yok. O yüzden Makamikrion'u sevmeyiniz. İstanbul'u seviniz. Sabahın kör saatlerini seviniz. Tamburada'ya özel ihtimam gösteriniz, hayatınıza fon müzikleri bağışlayan müzisyenleri siz de bağışlayınız.
Tembel bir yazar olarak daha önce yazdığım şeyleri buraya kopyalapastala yaparak başlattığım sevgili blogünlüğüm bana çok önemli bir şey öğretti. Uzun yazıyı kopyalarsan bu sütunlarda daha da uzuyor, okunmuyor. O yüzden ne yapmak lazım kısa yazmak lazım şu anda olduğu gibi...
Filmin sıralamasıyla uğraşıyorum son günlerde. Heyecanlanmak gerekli mi? Ben niye heyecanlanmıyorum. Tecrübe mi? Alışkanlık mı? Alışkanlıkla yazmamak gerekmiyor muydu ama? Bilmediğin sularda bildiğin suların rahatlığıyla yüzersen boğulmaz mısın? Yoksa yüzmek her yerde yüzmek midir? Çok fazla soru var aklımda. Ama bu bir şey değil. Bundan bir kaç yıl önce ohoo... Kendime sorduğum o soruları bir kenara yazsam burdan köye yol olurdu. Hangi köy? Mesela bu da bir soru. Benim doğduğum köylerde bebek şimal rüzgarları eserdi. Şimal ne? İşte bu bok maalesef böyle gidiyor. Başlangıçtaki soruyu unutalı çok oldu. Belki de hiç unutmadım o soruyu, bütün bu karmaşa oradan geliyor belki de. Ben kimim? Nedir beni başkalarından ayıran?
Evet, kafam çok karışık